Kedi Davranışlarını Anlamak: Neyi İfade Ediyor?
RPMedia - okuma önerisi
Sorun: Kedi konuşmuyor, sinyal veriyor
Kedi sahiplerinin en sık yaşadığı karmaşa şu: Hayvan bir şey anlatıyor, ama mesaj yanlış okunuyor. Miyavlama "acıktım" sanılıyor, oysa can sıkıntısı. Karın gösteren kedi sevilmek istiyor sanılıyor, elini uzatan tırmık yiyor.
Bunun nedeni basit. Kedi iletişimi tek kanaldan değil, aynı anda üç kanaldan akar:
- Ses: miyavlama, mırlama, hırlama, tıslama, cıvıldama
- Beden: kuyruk, kulak, gözbebeği, tüy, duruş
- Koku ve temas: kafa sürtme, tırmalama, çiğneme, işaretleme
Doğru yorum için tek bir işarete değil, en az iki kanalın birleşimine bakmak gerekir. Kedi davranışları anlamı dediğimiz şey, aslında bu kombinasyonların okunmasıdır.
Kanal kanal okuma rehberi
1. Kuyruk: en güvenilir gösterge
- Dik, ucu hafif kıvrık: Selamlama. Güven ve olumlu ilgi.
- Dik ve titriyor: Yoğun heyecan. Genelde mama saatinde veya sizi kapıda karşılarken.
- Yatay, gevşek: Nötr keşif modu.
- Alçak ve bacak arasına sıkışmış: Korku, teslimiyet.
- Şişkin, fırça gibi: Savunma. Kedi kendini büyük göstermeye çalışıyor.
- Hızlı ve sert şekilde yere vuruyor: Tahriş. "Dokunmayı kes" demek. Köpekteki kuyruk sallamanın tam tersi anlamdadır; en çok karıştırılan sinyaldir.
- Sadece uç kısmı yavaşça oynuyor: Hafif ilgi veya odaklanma. Genelde sorun yok.
2. Kulaklar ve gözler
- Kulaklar öne dönük: Meraklı, rahat.
- Kulaklar yana açık ("uçak kulak"): Rahatsızlık, kararsızlık. Uyarı aşaması.
- Kulaklar tamamen arkaya yatık: Saldırı ya da kaçış hazırlığı. Geri çekilin.
- Gözbebeği çok büyük: Yüksek uyarılma. Korku ya da avlanma heyecanı.
- Gözbebeği ince çizgi: Gergin odaklanma veya güçlü ışık. Bağlamı kontrol edin.
- Yavaş göz kırpma: Güven ifadesi. Aynısını yaparak karşılık verebilirsiniz.
- Sabit, kırpmadan bakış: Meydan okuma. Çok kedili evlerde çatışma öncesi görülür.
3. Sesler
- Kısa miyav: Selam.
- Uzun, ısrarlı miyav: Talep. Mama, kapı, ilgi.
- Gece boyu süren yüksek sesli miyavlama: Can sıkıntısı, kısırlaştırılmamış kedide çiftleşme dönemi, yaşlı kedide bilişsel değişim veya ağrı olabilir.
- Mırlama: Genelde memnuniyet. Ama kedi ağrıdayken de kendini sakinleştirmek için mırlar. Duruşa bakın.
- Tıslama ve hırlama: Net uyarı. Cezalandırmayın, mesafe verin.
- Pencerede cıvıldama: Av içgüdüsü, engellenmiş heyecan.
4. Temas davranışları
- Kafa/yanak sürtme: Koku bırakma. Sizi kendi grubuna dahil ediyor.
- Battaniyeyi patileriyle yoğurma: Yavrulukla ilişkili rahatlama.
- Karnını göstermek: Güven işareti, dokunma daveti değil.
- Hafif ısırık, ardından yalama: Aşırı uyarılma. Sevmeyi kısaltmanız gerekiyor.
- Mobilyayı tırmalama: Normal ihtiyaç. Yasak değil, yönlendirme konusu.
Aynı davranış, farklı sebepler: karşılaştırma
Pratikte zor olan kısım, aynı görünen davranışın altındaki farklı nedeni ayırmaktır. Aşağıdaki tablo ayırt etmenize yardımcı olur.
| Davranış | Olası neden A | Olası neden B | Nasıl ayırt edilir? |
|---|---|---|---|
| Aşırı miyavlama | İlgi talebi | Ağrı / tiroid gibi sağlık sorunu | İlgi verince kesiliyorsa A. Gece de sürüyor, kilo veya iştah değiştiyse B. |
| Kum kabı dışına tuvalet | Kap veya konum sorunu | İdrar yolu problemi | Sık sık az miktarda idrar, zorlanma varsa veteriner şart. |
| Saklanma | Yeni ortam stresi | Hastalık | Yemek yiyor ve gece dolaşıyorsa A. İştah düştüyse B. |
| Sevilirken ısırma | Aşırı uyarılma | Dokunulan bölgede ağrı | Her yerde oluyorsa A. Hep aynı bölgede ise B. |
| Mobilya tırmalama | Pençe bakımı ve germe | Koku ile alan işaretleme | Tek noktada ve girişlerdeyse işaretleme olasıdır. |
| Ev içinde koşuşturma | Enerji fazlası | Cilt kaşıntısı / parazit | Koşarken sırtını yalıyor, seğiriyorsa B. |
Yorumdan eyleme: ne yapmalı?
- Üç saniye kural