Kedinin Kusması: Yaygın Nedenler ve Ne Yapmalısınız

Kedi kusması, kedi sahiplerinin en sık karşılaştığı şikayetlerden biridir. Bazen tamamen zararsızdır. Bazen ciddi bir sorunun ilk işaretidir. Aradaki farkı görmek, doğru zamanda müdahale etmenizi sağlar.

Önce Ayırt Edin: Kusma mı, Geri Çıkarma mı?

İkisi karıştırılır ama nedenleri farklıdır.

• Kusma: Karın kasları kasılır, kedi öncesinde huzursuzlanır, sesli çaba gösterir. Çıkan madde kısmen sindirilmiştir, safra içerebilir.
• Regürjitasyon (geri çıkarma): Çaba yoktur. Yem, yendiği haliyle, silindir şeklinde ağızdan gelir. Genellikle yemekten hemen sonra olur. Yemek borusu veya çok hızlı yeme kaynaklıdır.

Veterinere anlatırken bu ayrımı yapmanız teşhisi hızlandırır. Mümkünse videoya alın.

Yaygın Fiziksel Nedenler

• Tüy yumağı (trikobezoar): Kedi tüylenirken tüy yutar. Mideye biriken tüy silindir şeklinde çıkar. Uzun tüylü kedilerde ve tüy dökme dönemlerinde daha sık görülür.
• Hızlı yeme: Mide aniden dolar, refleks olarak boşalır. Çok maması kaçırılan veya rekabet halinde yiyen kedilerde tipiktir.
• Mama değişikliği: Ani geçişler sindirim sistemini zorlar.
• Besin intoleransı veya alerji: Genellikle kronik, aralıklı kusma ve zaman zaman yumuşak dışkı ile birlikte gider.
• Yabancı cisim: İplik, saç bağı, oyuncak parçası, ip. Tekrarlayan kusma ve iştahsızlık yapar. Acil durumdur.
• Bitki ve toksinler: Zambak, difenbahya, bazı ev temizlik ürünleri, insan ilaçları. Zambak kediler için özellikle tehlikelidir.
• Parazitler: Özellikle genç kedilerde bağırsak parazitleri kusma yapabilir.
• Kronik hastalıklar: Böbrek yetmezliği, hipertiroidi, pankreatit, iltihabi bağırsak hastalığı, karaciğer sorunları. Kilo kaybı, su tüketiminde artış veya iştah değişimi eşlik eder.

Davranışsal ve Çevresel Nedenler

• Stres: Taşınma, yeni hayvan, yeni bebek, mobilya değişimi. Kediler değişime duyarlıdır.
• Yolculuk tutması: Araç içinde salya, huzursuzluk ve kusma.
• Aşırı öz bakım: Stres kaynaklı fazla yalanma daha çok tüy yutmaya, dolayısıyla daha çok kusmaya yol açar.
• Açlık kusması: Öğün arası çok uzun olduğunda sabaha karşı sarı, köpüklü safra kusması görülür.

Kedinizin vücut dili ve rutin değişimlerini okumak, stres kaynaklı tabloları erken yakalamanıza yardımcı olur. Sitede kedi davranışlarını yorumlamaya ayrılmış rehber bu konuda işinizi kolaylaştırır.

Durum Karşılaştırması: Ne Kadar Acil?

Evde İlk 24 Saatte Yapılacaklar

Kedi genel olarak iyi görünüyor ve tek seferlik bir kusma yaşandıysa şu adımlar mantıklıdır.

1. Mamayı 4-6 saat kaldırın. Suyu bırakın. Su bile kusuluyorsa küçük miktarlarda, sık sık verin.
2. Sonra az miktarda sade, yağsız besin verin. Haşlanmış tavuk göğsü veya veterinerinizin önerdiği sindirimi kolay mama uygun olur.
3. Porsiyonları 2-3 kat küçültüp gün içine yayın.
4. Kum kabını izleyin. İdrar ve dışkı çıkışı devam ediyor mu?
5. Kusma sıklığını, saatini ve içeriğini not edin.
6. Evde ip, poşet, saç bağı, zambak gibi risklerin olup olmadığını kontrol edin.

Yapmayın: İnsan için üretilmiş bulantı veya ağrı ilaçlarını kendi kararınızla vermeyin. Parasetamol ve ibuprofen kediler için zehirlidir. Süt de çözüm değildir; çoğu yetişkin kedi laktozu sindiremez.

Tekrarlayan Kusmayı Azaltma Stratejileri

• Tarama alışkanlığı: Kısa tüylü kedide haftada 2-3